Onze Wortels | Sint-Jan Berchmanscollege

I

Ignatius van Loyola

1491 – 1556

Iñigo Lopez de Loyola wordt in 1491 geboren op het slot Loyola in Baskenland. Als kleine knaap wordt hij aan verschillende Spaanse hoven tot ridder opgeleid. Stoer, sterk en dapper — zo kent iedereen hem.

Van ridder tot pelgrim

Op 21 mei 1521 verdedigt Iñigo de stad Pamplona tegen de Fransen. Tijdens de gevechten wordt zijn been verbrijzeld door een kanonskogel. Tijdens zijn lange herstel verveelt hij zich. Het enige wat hij heeft zijn boeken over heiligen en Jezus.

Deze boeken veranderen zijn leven. Hij denkt na over wat echt belangrijk is. Langzaam groeit de overtuiging: hij wil niet langer een ridder van koningen zijn, maar een ridder van God.

Op zoek naar God

Iñigo wordt pelgrim. Hij vertrekt naar Jeruzalem, ondanks zijn verwondingen. Onderweg schrijft hij zijn gedachten neer — dit wordt later het beroemde boekje "Geestelijke Oefeningen". De reis is te zwaar en hij keert terug, maar zijn missie staat vast.

In Parijs ontmoet hij gelijkgestemde vrienden: Pierre Favre en Francisco de Javier. Samen met vier anderen vormen zij de "vrienden in de Heer". In 1540 wordt hun groep officieel erkend als de Sociëteit van Jezus — de jezuïeten.

Levensloop

1491 Geboren in Baskenland

1521 Gewond bij Pamplona

1522 Pelgrimage begint

1534 Vrienden in Parijs

1540 Jezuïeten gesticht

1556 Overleden in Rome

Een ridder van mensen

Iñigo was een ridder
stoer en heel sterk.
Hij kon goed vechten
en deed dapper werk.

Plots ging een kogel
dwars door zijn been.
Iñigo moest lang rusten
en voelde zich alleen.

Toen hij lang in bed lag,
begon hij flink te lezen
over heiligen en Jezus
tot hij was genezen.

Weg met het zwaard en schild,
hij wou een pelgrimskleed.
Iñigo trok naar het heilig land
om te doen wat Jezus deed.

Helpen, bidden, leren
dat deed hij dag en nacht.
Hij maakte nieuwe vrienden.
Zijn hart werd goed en zacht.

Ignatius wou nieuwe scholen
voor kinderen met talent.
Op welke schoolbank zit jij nu?
Ik denk dat je de naam wel kent!

— Vera Vastesaeger

II

Het ontstaan van de jezuïetencolleges

Vanaf de 16de eeuw

De 16de eeuw was een tijd van grote veranderingen. Columbus had Amerika ontdekt — een wereld waar mensen het evangelie nog niet kenden. Ook in Europa waren de noden groot.

Veel jonge mannen voelden zich aangetrokken tot de jezuïeten en meldden zich aan. Voor hun opleiding waren studiehuizen nodig. Weldoeners hielpen met de financiering. Na een tijd wilden deze ook voor hun eigen kinderen een goede opleiding.

Zo ontstonden de colleges

De jezuïetencolleges waren vernieuwend. Catechese was verweven met de studie van talen en andere vakken. Er waren ook liefdadigheidsprojecten, feesten en toneelvoorstellingen.

Zo groeiden deze colleges uit tot het culturele, intellectuele én godsdienstige centrum van de stad. Een traditie die vandaag, meer dan 450 jaar later, nog steeds voortleeft in onze school.

III

Sint-Jan Berchmans

1599 – 1621 · Patroonheilige van onze school

"In welke kleine dingen ben jij groot? En waarom?"

Een gewone jongen uit Diest

Jan werd geboren op 13 maart 1599 in Diest. Hij was de oudste van vijf kinderen en groeide op als een gewone jongen. Zijn vader was schoenmaker. Omdat hij de oudste was, hielp Jan vaak in het huishouden.

Op school was Jan een voorbeeldige leerling. Hij haalde knappe resultaten en wilde graag priester worden. Toen zijn moeder ziek werd, nam de tienjarige Jan haar taken over en zorgde voor zijn broers en zusjes.

Een doorzetter met een droom

De zaken van vader gingen niet goed. Er was geen geld meer voor school. Jan moest een vak leren om geld te verdienen. Maar gelukkig hielpen de begijnenzusters met hun spaargeld.

Later hoorde Jan van een nieuw jezuïetencollege in de stad. Tegen de wil van zijn vader deed hij mee aan het toelatingsexamen — en slaagde met glans. Op zijn zeventiende besloot hij: hij wilde jezuïet worden.

Naar Rome

Jan was zo'n ijverige student dat hij naar de kerkelijke universiteit in Rome mocht. Met zijn vriend Bartel begon hij aan de zware tocht over de Alpen. In Rome studeerde Jan hard en knapte overdag allerlei klusjes op. Zijn medebroeders noemden hem "frater Glimlach" — hij ging altijd opgewekt door het leven.

Maar de vermoeidheid werd hem teveel. Jan werd ziek en genas niet meer. Op 13 augustus 1621 stierf hij, slechts 22 jaar oud. Op 15 januari 1888 werd hij heilig verklaard. Hij is de patroonheilige van de schoolgaande jeugd en studenten.

In kleine dingen...

Al wat je echt nodig hebt om te leven
heeft Sint-Jan Berchmans ons als voorbeeld gegeven:

hoe je het verschil kunt maken
door over je diepste droom te waken

hoe het kleine van het grote wint
en je in dankbaarheid de vreugde vindt

hoe je door met een positieve blik te kijken
innerlijk kan groeien en het hart verrijken

hoe je God kan dienen in kleine dingen
door alles en iedereen met liefde te omringen

— Vera Vastesaeger

26 november

Feestdag van Sint-Jan Berchmans

Dit is een speciale dag voor onze school. Gedurende het schooljaar zetten we hem regelmatig in de kijker. De kinderen ontdekken zijn levensverhaal via speciaal uitgewerkte lesmaterialen.

IV

Ons schoolbestuur

Ignatius Scholen in Beweging

Samen met een 16-tal andere scholen maken wij deel uit van het schoolbestuur "Ignatius Scholen in beweging" — allen geïnspireerd door het Ignatiaanse opvoedingsproject.

Binnen deze gemeenschap van scholen vinden wij steun en gehoor bij collega's. We wisselen expertise, kennis en ervaringen uit. We delen een gemeenschappelijke centrale dienst voor boekhouding, preventie- en veiligheidsbeleid en infrastructuurbeheer.

Eigenheid behouden

Onze school is niet zomaar een deel van een groter geheel. Ons bestuur geeft ons het vertrouwen om dagdagelijks school te mogen maken met ons team, voor onze leerlingen, in onze buurt.

Er is geen sprake van eenheidsworst. Onze eigenheid maakt net dat we kunnen inspelen op wat er in onze school, bij onze leerlingen en hun ouders leeft.

Scholen van Ignatius Scholen in Beweging

Kleuter- en Lagere scholen

Sint-Jan Berchmanscollege, Brussel
Sint-Albertus & Sint-Jozef, Sint-Agatha-Berchem
Sint-Jozef, Wemmel
Sint-Jozef, Grimbergen
Prinsenhof, Grimbergen
De Ankering, Grimbergen
Sinte Maarten, Meise
Mater Dei, Wemmel
De Cirkel, Grimbergen

Secundaire scholen

Sint-Jan Berchmanscollege, Brussel
Jan-van-Ruusbroeckollege, Brussel
Egied Van Broeckhovenschool, Sint-Jans-Molenbeek